Od pewnego czasu producenci pojazdów raczą nas systemami wspomagającymi bezpieczną jazdę. Jest ich tak dużo, że gdybym chciał je wymienić, ten artykuł zająłby na pewno o jedną stronę A4 więcej. Niczego nie robiły same, wszystko, co chcieliśmy uruchomić lub wyłączyć wymagało wciśnięcia przynajmniej jednego „guzika”. Takie światła. Mogły być albo włączone, albo nie i to człowiek o tym decydował. Bywało tak, że zapomniał owych świateł uruchomić i wtedy w najlepszym wypadku płacił mandat. Tęgie inżynierskie głowy wpadły zatem na pomysł, aby stworzyć urządzenie, które światła za kierowcę włączy i wyłączy. Jak ono działa i dlaczego czasami pomimo kiepskiej widoczności wiele pojazdów jest niewłaściwie oświetlonych?
Odpowiedź na to pytanie jest banalnie prosta. Bo kierowca ich nie włączył! No ale jak to, państwo zapytają? Przecież w moim samochodzie światła są automatyczne! Są, ale ostatecznie o ich uruchomieniu ma zdecydować kierowca w oparciu o jasno doprecyzowane przepisy Ustawy Prawo o ruchu drogowym. W artykule 51- Zasady używania świateł mijania, drogowych i do jazdy dziennej, ustawodawca postanowił, że każdy kierowca ma obowiązek używania świateł mijania lub dziennych i wyraźnie określa te zasady, uzależniając je od pory dnia i widoczności, nazywanej bezpośrednio w treści przepisów- przejrzystością powietrza. W konkretny sposób ustanowiono też zasady używania świateł drogowych i przeciwmgłowych. Warto zatem odświeżyć te informacje, aby po pierwsze być za pan brat z przepisami, po drugie nie narażać innych użytkowników dróg na niebezpieczeństwo choćby ich oślepieniem.

W myśl przepisów z artykułu 51, każdy z nas powinien poruszać się na światłach mijania całą dobę, aby jego pojazd był widoczny dla wszystkich użytkowników dróg. Przepis dla wszystkich zrozumiały, choć pamiętam protesty kierowców zaraz po jego wprowadzeniu. Padały argumenty głównie ekonomiczne- zużycie prądu, a zatem większe spalanie, częste przepalanie się żarówek, zużycie reflektorów. Jest w tym trochę racji, bo takie starego typu żarówki halogenowe H4 przy mocy 55W każda, plus 2 x 5W z tyłu, plus tablica rejestracyjna 5W, żarówki postojowe 2x5W zużywały sporo prądu i rzeczywiście, szczególnie przy plastikowych kloszach i odbłyśnikach znacznie szybciej poddawały się efektowi matowienia i degradacji. Wymyślono zatem światła dzienne. Ustawodawca dopuścił takie rozwiązanie, aby wyeliminować powyższe wady ciągle używanych świateł mijania. Opcja świateł dziennych dawała wprost znaczne oszczędności przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa, gdyż nadjeżdżający pojazd był oświetlony z przodu i dzięki temu widoczny. Był jednak jeden, podstawowy minus. Trzeba było pamiętać, żeby po zapadnięciu zmroku zmienić światła z dziennych na mijania. Niestety nie wszyscy kierowcy byli tak roztropni i mandaty sypały się niczym prezenty z mikołajowego, świątecznego worka. Wtedy właśnie zrodziła się potrzeba wyręczenia kierowcy od tego ciężkiego obowiązku mechanicznego włączenia świateł- powstało urządzenie automatycznie uruchamiające odpowiednie oświetlenie w zależności od pory. Tak naprawdę nie było w tym cacku niczego ani genialnego, ani wyjątkowego. Zwyczajny układ elektroniczny, oparty o fotodiodę, dającą znać wyłącznikowi- ej, obudź się, to już, włącz, włącz bo ciemno! Urządzenie działało też w drugą stronę. Kiedy na zewnątrz było wystarczająco jasno, odpowiednia ilość promieni słonecznych wpadających do fotodiody, generowała informację- ej, jest już jasno, czas na dzienne!
Urządzenie jest tak proste i tanie w budowie, że montuje się je w zasadzie dziś w każdym samochodzie, choć oczywiście były czasy, kiedy przeznaczane było wyłącznie do pojazdów z półki premium. Dlaczego zatem ciągle na drogach spotykamy auta, w których pomimo uruchomionego trybu automatycznego, podczas kiepskich warunków pogodowych światła mijania pozostają wyłączone?
Po pierwsze, bo kierowca ich nie włączył! Dlaczego ich nie włączył? Bo nie doczytał instrukcji obsługi, w której producent wyraźnie napisał, że system reaguje wyłącznie w trybie dzień/ noc. Nie bierze pod uwagi opcji dzień/ deszcz lub dzień/ mgła i nie rozpoznając zagrożenia, pozostaje w trybie świateł dziennych. To bardzo nieodpowiedzialne zachowanie, często kończące się karambolem, gdyż taki nieoświetlony z tyłu pojazd widać po prostu w ostatniej chwili.
Po drugie, bo kierowca nie doczytał w instrukcji obsługi, że aby system rozpoznał tryb dzień/ deszcz należy w ustawieniach komputera pokładowego pojazdu włączyć opcję uruchomienia świateł mijania podczas deszczu. Światła włączą się automatycznie przy pierwszym przetarciu szyby czołowej przez wycieraczki. Niestety nie wszystkie (nawet nowe) samochody tę opcję posiadają.
Identycznie ma się sprawa z systemem automatycznego uruchamiania świateł drogowych. Tutaj też odpowiednie czujniki decydują o włączeniu i wyłączeniu „długich”. Zdarza się, że taki system oślepia jadących z przeciwka przez ułamek sekundy. Są na to dwa lekarstwa. Czuwanie kierującego i jeśli system spóźni się z dezaktywacją świateł drogowych, manualne wyłączenie dźwigienką oraz drugie, oślepienie oślepiającego. Oczywiście nie złośliwe! Krótkie mignięcie „długimi” w stronę jadącego z przeciwka pojazdu z włączonymi światłami drogowymi. Taki krótki sygnał świetlny powinien bez problemu poradzić sobie z opóźnionym systemem.
Wracamy zatem do punktu wyjścia. To kierujący jest kapitanem, i to kierujący odpowiada za prawidłowe działanie samochodu, który prowadzi. Policjant za brak świateł nie wystawi mandatu systemowi, dealerowi czy producentowi. Wystawi go kierującemu. Jeśli dojdzie do wypadku, to również kierujący zostanie obwiniony, bo to właśnie kierujący ma obowiązek prowadzić pojazd w bezpieczny sposób. Pamiętajcie państwo o światłach pomimo tego, że dzień robi się coraz dłuższy. Pamiętajcie, że każdy system w waszym samochodzie jest po to, aby wam pomóc, a nie zrobić wszystkiego za was, że nawet tak prozaiczny system, jak automatyczne włączenie świateł trzeba zawsze sprawdzić, bo do kierującego należy ostateczna decyzja.
Jeśli dotrwaliście do końca, to bardzo dobrze! Po pierwsze na pewno wiecie więcej, a po drugie możecie skorzystać ze specjalnego kodu rabatowego JAH20! To 20% zniżki na grupowe szkolenie z techniki bezpiecznej jazdy pierwszego stopnia. Widzimy się na Torze Kielce!